Veiðistaðalýsing – Ytri Rangá

Ytri-Rangá er ein áreiðanlegasta laxveiðiá landsins, með stöðugt vatnsmagn sem tryggir að hún verður aldrei óveiðanleg vegna flóða eða þurrka tíð. Hún er fullkomin til fluguveiða, og þar má finna laxa í öllum stærðum, boltaurriða og sjóbirting. Áin er fjölbreytt með fossa, flúðir og breiður sem skapa einstakar veiðiaðstæður. Hún er ein af stærstu lindám landsins og rennur í gegnum bæin Hellu, 96 km frá Reykjavík. Upptökin eru við Rangárbotna, þar sem gífurlegt vatn streymir upp úr jörðini við Heklu rætur. Ytri Rangá ber síðan nafnið Hólsá eftir að hún sameinast Þverá við veiðistaðinn Djúpós. 

Lengd laxasvæðisins er um 31 km, að Hólsárós. Algengt meðalrennsli hennar við Hellu er á bilinu 44 til 57 rúmmetrar á sekúndu. Á Laxasvæðinu eru  68 merktir veiðistaðir og fjöld annara ómerkta. Samtals veiðisvæða eru 10. Laxinn vill helst halda sér nær bakkanum en fjær og ef veiðimaður er óviss hvar fiskurinn liggur er best að taka stutt köst og lengja síðan í öðru rennsli.

Hér að neðan koma lýsingar á helstu veiðistöðum frá þremur leiðsögumönnum sem þekkja ána eins og handarbakið. Þeir eru Alexander Freyr Þórisson, Pétur Steinar Jóhannsson og Trausti Arngrímsson.

Borg

Neðri og Efri Borg eru með þeim fyrstu stöðum þar sem laxinn stoppar áður en hann heldur áfram upp. Á þessum tökustöðum finnst bæði lax og sjóbirtingur. Það er best að nota tvíhendu þar sem veiðistaðirnir standa við háan bakka og erfitt er að kasta yfir höfuðið. Þetta eru ekki einungis göngustaðir, heldur vill laxinn oft staldra lengur við þar sem skilyrðin eru tilvalin fyrir fiskinn. Efri Borg er ein samfelld læna þar sem stór torfhrúfa hefur komið sér fyrir framan efra bílastæðið. Það brýtur á þessari hrúfu, en hún stendur ekki upp úr ánni. Helst er að finna lax í kringum þessa hrúfu, bæði ofan og neðan við hana. Neðri Borg byrjar við litla vík, sem er um 90 metrum fyrir neðan torfhrúfuna. Einnig er hægt að sjá þétta trjárunna uppi á bakkanum við þessa vík. Laxinn heldur sig frekar nálægt landi, en nokkrir tangar finnast meðfram bakkanum þar sem hann stöðvar. Best er að byrja með eina stöng um 50 metrum fyrir ofan torfhrúfuna og hina 50 metrum fyrir neðan og veiða sig niður að svæðamörkum. Það er hægt að lenda í mokveiði á þessum stað, sérstaklega þegar stóru göngurnar byrja. Það er mjög vinsælt að nota langan Sunray eða Bismo.

Straumey

Er einn af þessum veiðstöðum sem getur leynt gríðarlega mikið á sér. Vinsælt er að veiða Straumey í austanátt, þar sem eyjan veitir veiðifólki skjól. Kvíslin  er ekki djúp nema fyrir miðju nálægt landi, þar vill laxinn stöðva.  Hægt er að veiða þennan stað frá bakkanum eða við eyjuna, en langbest er að vaða út í eyjuna og kasta í átt að landi. Vaðið er ekki djúpt og auðvelt er að komast að eyjunni, best er að vaða yfir efst við eyjuna og standa ekki of langt frá eyjunni. Hægt er að nota einhendur, switch og tvíhendur á þessum stað, en flestir veiðimenn telja skemmtilegast að nota litlar tvíhendur eða switch-stangir. Veiðimenn skulu gæta þess að ganga ekki mikið á háa bakkanum við bílastæðið, þar sem laxinn getur verið mjög styggur og mun ekki taka ef hann verður var um veiðimenn. Við mælum með að nota litlar flugur í stærð 14, sem og rauður Francis eða Haugur.

Fjarkastokkur

Fjarkastokkur er staðsettur um miðja Hólsá og er gríðarlega skemmtilegur veiðistaður. Þetta er breiða með jafnan straum og krefst þess að veiðimenn haldi flugunni á hreyfingu með því að menda upp og strippa ört eða menda niður ána og leyfa henni að reka hraðar yfir staðinn. Fiskur getur legið víða, en helst er að finna hann við fjóra steina sem eru í beinni röð skammt frá bakkanum, um 10 metra utar er einnig mjó læna. Þessi staður er gríðarlega skemmtilegur en krefst mikillar einbeitingar.

Djúpós

Djúpós stendur við djúpósstíflu sem reist var árið 1923. Gríðarlegt magn af fiski gengur þarna í gegn og oft sér maður stórar göngur koma inn með loftköstum. Veiðimenn eiga ástar-/haturssamband við þennan stað þar sem það er auðvelt að flækja línuna á bakvið sig. En ástæðan fyrir að veiðimenn koma alltaf aftur að staðnum er sá að það er alltaf séns á að setja í fisk. Við veiðar í Djúpós er best að byrja við sleppitjórnina  og gott er að vaða út í hnédýpi, síðan taka beina línu að sjálfri stífluni. Þegar komið er þangað er farið upp á malar slóðan. Það er hægt að finna fisk alla leið niður að Djúpósnef.  Mest megnið af fiskinum safnast í minnis vörðuna  um miðja stíflu. Veiðimenn skulu reyna sleppa eins og unnt er að ganga ofan á stíflun til að styggja ekki laxinlabba háa bakkann svo ekki sé styggt staðinn. Mikilvægt er að veiða alveg að bakkanum og hinkra í 2-3 sekúndur áður en farið er að huga að næsta kasti.

Hólmabreiða

Hólmabreiða á sterkar rætur í sögu Ytri Rangá. Þessi veiðstaður getur verið gríðarlega gjöfull ef hún er veidd rétt. Laxin getur legið á nokkrum stöðum á svæðinu, helst er að finna hann á tveimur blettum. Rétt neðan við sleppi tjörn og holunni sem er rétt ofan við hólma sem skiptir ánni í tvent. Á milli þessa veiði bletta er einnig lax og neðan holuna, þannig það er gott að byrja efst og veiða sig niður og niður fyrir holuna. Laxin liggur almennt nálægt landi, um 1-2 metra frá kantti sem er staðsett 5 metra frá bakkanum. Það getur verið snúið að vaða yfir í hólmann þar sem kvíslin getur verið mjög djúp á kölflum, við mælum með að fara yfir 15m neðan holuna. Á vorin er þetta einn besti sjóbirtings staðurinn í ánni.

Hrafntóftir

Þessi  fornfrægi veiðistaður hefur gefi gríðarlega mikið af fiski í gegnum árin og mælum við alltaf með eða kíkja á þennan veiðistað. Afleggjarinn að veiðistaðnum er litlu neðar en bærinn, sem hann heitir eftir, en hann er um 5 km frá veiðihúsinu og fer þessi afleggjari einnig á veiðistaðina fyrir neðan Hrafntóftir. Síðastliðin tvö ár hefur besti tökustaðurinn verið rétt ofan við tjörnina og teygist niður um  20 metra. Eftir að búið er að veiða Hrafntóftir mælum við með að kíkja niður á Breiðabakka og Breyðuna.

Nýja Gunnugil

Nýja Gunnugilsbreiða er frábær veiðistaður sem er skilar mest á göngutíma. Lagt er bílnum við skiltið og sjá menn brot rétt fyrir neðan bílastæðið. Byrja að veiða fyrir ofan brotið og alveg í kringum grjótið, annað grjót er fyrir neðan sem geymir oft lax. Gunnugilið er langur veiðistaður og skal veiða hann alveg að trjágróðrinum sem er alveg á bakkanum. Menn vaða hnédjúpt fyrir ofan fyrsta grjót og vinna
sig að landi þegar það byrjar að dýpka og enda á bakkanum. Laxinn getur haldið sér alveg við bakkann og ávalt skal leyfa línunni að rétta úr sér.

Gamla Gunnugil

Byrjar  300 metrum neðar en bílastæðið, þar er gamall árfarvegur er og gott að byrja nokkrum metrum fyrir ofan, síðan er hægt að veiða sig um 50 metrum neðar en gamli árfarvegurinn endar. Gamla Gunnugilsbreiða er einstaklega góður göngustaður.

Náman / 17A

17A er frábær veiðistaður sem heldur laxi langt út tímabilið, bílnum er lagt beint fyrir framan veiðistaðinn. Byrja við kletta nefið og veiða sig alveg niður eftir. Laxinn liggur oftast milli tveggja grjóta en hann getur einnig legið uppvið eða neðan við grjótið en það borgar sig að veiða alla leið í hæga vatnið og ekki hætta að kasta alveg strax halda áfram nokkur köst við endann á veiðistaðnum.

Klöppin

Klöppin er veiðistaður fyrir neðan Ægissíðufoss, stórskemmtilegur veiðistaður.  Best er að byrja um 10m ofan við  klöppina sem stendur upp úr í miðri ánni, það virkar bæði að þver kasta eða kasta í 45 gráður. Vinna sig síðan niður að Neðra-horn. Við mælum með að nota tvíhendur á þessum stað og ekki of þungar túpur. Gott er að leyfa línunni alveg að rétta úr sér, fiskurinn tekur oftar en ekki þegar línan er orðin bein. 

Ægisíðufoss

Ægissíðufoss í allri sinni mynd, það er mikill kraftur á þessum veiðistað. Byrjað er að kasta rétt fyrir neðan foss og hægt er að  breiðuna alla leið niður að klöppinni. Fossinn er einstaklega skemmtilegur göngustaður. Gott ráð beint fyrir neðan nefið sem er í miðjum fossinum er hylur, best er að kasta í átt að nefinu láta línuna sökkva og strippa fluguna, þar vill fiskurinn hvíla sig áður en hann heldur áfram upp ánna. Ævintýrin gerast í fossinum.

Hornið

Hornið er fyrsti veiðistaður fyrir ofan Ægissíðufoss. Lagt er á bílastæðinu við fossinn og gengið upp ánna. Það þarf að vaða að þessum veiðistað, best er að vaða fyrir ofan flúðirnar og  standa á sandeyrina sem sem sést stundum og er staðsett neðan þessar litlu flúðir. Öruggast er að tveir veiðimenn fari saman og styðji hvorn annan. Hornið er veitt niður í hraðann stút, kasta alveg að grasbakkanum og láta reka niður í stútinn. Hornið gefur væna laxa á göngutíma.

Árbaugur

Þessi veiðistaður er staðsettur mitt á milli Doktor og Hornið. Hægt er að ganga að honum annað hvort frá þeim tveim stöðum. Best er að veiða Árbaug austan megin, þessi veiðistaður ber þetta nafn þar sem hylurinn liggur í baug, Best er að ganga yfir ánna ofan megin við staðin og ekki á flúðunum þar sem steinarnir eru sleipir. Gott er að byrja við litla hólmann sem er neðan við Reyrhólma. Hylurinn er í miðjum árfarvegi og stoppar þar alltaf fiskur og geymir fisk fram á haust, best er að standa nokkra metra frá hylnum og veiða sig að næstu flúðum. Við mælum einnig með að taka Reyrhólma á leiðinni niður að Árbaug sem er næsti staður fyrir ofan sem er skemtilega lítil breiða.

Doktor

Hefur verið með þeim heitust veiðistöðum síðast liðin ár. Beygt er við skilti sem stendur á Rangárbakki og þar niður til hægri með fram ánni. Doktor er í raun tveir veiðistaðir og almennt kallaður Efri-Doktor eða Neðri Doktor. Efri hlutinn byrjar rétt neðan við sleppitjörnina. Efri hlutinn er frekar djúpur og fiskar leitast við halda sér í djúpa hlutanum á hylnum. þegar veiðimenn eru komnir um 50m neðar byrjar laxinn að leggjast einnig á grynningar við bakkann, þá erum við komin í neðri hlutan og þá er best að vaða ekki út í. þar er einnig dýpsti parturinn á hylnum og vill laxinn almennt bunka sér niður með breiðunni. Við mælum með að nota nettar tvíhendur eða switch á þessum stað og passa að hafa ekki of langa sökk-tauma þar sem breiðan fyrir neðan er ekki djúp. 

Rangárflúðir

Rangárflúðir eða Homepool er án efa einn sá fallegasti veiðistaðurinn í ánni, ef ekki á Íslandi. Rangarflúðir eru beint fyrir neðan veiðihúsið. Bera skal í huga þegar gengið er að flúðunum er að fiskurinn getur legið mjög nálægt landi, sérstaklega á morgnanna. Rangárflúðirnar eru tveir veiðistaðir, sandeyrin fyrir ofan og flúðirnar sjálfar. Best er að byrja efst á sandeyrinni, alls ekki vaða meira en tvö skref út í ánna og veiða sig alveg niður á flúðarbrotin. Þegar flúðirnar sjálfar eru veiddar veður veiðimaður rétt fyrir neðan brotin og kastar að stóru grjóti sem er staðsett nálægt brotinu og allt þar í kring er möguleikar á að setja í lax. síðan veiða sig alveg niður hraða strenginn. Einnig er hægt að vaða á flúðunum eftir fyrsta rennsli og kasta í átt að austur bakka og vinna sig ská niður að húsinu.

Tjarnarbreiða

Stórskemmtilegur veiðistaður sem hægt er að veiða bæði frá bakka og vaða út í ánna og kasta að bakka. Best er að byrja út í ánni og kasta að bakkanum, það myndast áll rétt við bakkann og fiskurinn heldur sig í honum veiða alveg frá merkinu að girðingu. Veiðistaður heldur fiski allt tímabilið.

Hellisey

Það má segja að Hellisey er sett saman af þremum tökustöðum, bakkin meðfram eyjunni, klöppin em er út í miðri ánni og síðan kemur reitur við bakkann rétt fyrir neðan þar sem brotinu lýkur til vesturs. Hellisey er staðsett fyrir neðan brúnna og er keyrt undir brúnna til að komast að staðnum. Besta aðferðin til að ná því mesta úr þessum veiðistað er að veiða brotið sem myndast við þessa klöpp þá er vaðið út í ánna og kastað beint í átt að hinum bakkanum. Síðan er miðað alltaf á brotið og það er mikilvægt að flugan hittir á brotið. Góðar flugur eru sunray. Ef mikil sól setja grænt gúmmí á sunray túpuna í stað glært. Einnig er frances á gullkrók mjög góð þarna #12.

Nes og Krýjueyri

Nes hefur heldur betur sótt í sig veðrið síðastliðin ár og mikil aukning hefur verið af fiski sem stöðvar þarna. Til að komast að þessu veiðistað þurfa að veiðimenn að aka gegnum Hellu og keyra upp með ánni þangað til að þeir koma að hundagerði, það er hægt að leggja bílnum. Við Mælum með að þeir sem eig Nes byrja töluvert ofar. Best er að byrja við eyjuna þar er kantur sem er útí miðri á og síðan fylgja kantinum alveg niður. Síðan tekur bakkin við og það er ekki síðri veiðistaður sem heitir Krýjueyri þar er bakkin djúpur og getur haldið mikið af laxi.

Stallmýrarfljót

Stallmýrarfljót er lengsti veiðistaðurinn í Ytri Rangá. Hægt að veiða hann vestan og austan megin. Ef hann er veiddur vestan megin, þá er gott að byrja við útrennslið á sleppitjörninni og standa á bakkanum eða mestalægi eitt skref út í á. Stallmýrarfljót heldur mikið af fiski, góð regla er að staldra ekki við of lengi á sama stað þar sem laxinn getur leigið víða. Eitt kast og tvö skref er fín regla í Stallmýrarfljóti ef veiðimenn ætla að komast yfir allt svæðið. Veitt er alveg niður þar sem að bakkinn lækkar og hægist á rennslinu. Alltaf að leyfa línunni að rétta úr sér, laxinn er líklegur að taka fluguna þegar línan hefur rétt úr sér. Varist að ganga á háa bakkanum, ef veiðimenn ætla að byrja neðar á staðnum þá mælum við með að ganga yfir túnið svo að laxinn styggist ekki fyrir þann sem kemur á eftir. 

Ef veiðimenn vilja veiða Stallmýrarfljót austan megin, þá eru tvær leiðir til að gera það, annaðhvort að keyra gegnum bæinn Hellu og leggja hinum megin við nes tjörn eða vaða ská yfir svæða mörkin í átt að eyjunni. Við mælum frekar með að fara í gegnum Hellu það er öruggast. Best er að byrja við miðju eyju og veiða sig síðan niður. Óþarfi að vaða of djúpt, gott er að standa í hné eða læris dýpt og fara hratt yfir svæðið. Betra er að taka fleiri umferðir en færri.

Jónsbreiða

Jónsbreiða er næsti veiðistaður fyrir ofan Stallmýrarfljót. Hægt er að koma að veiðistaðnum bæði vestan- og austanmegin. Þegar komið er að Jónsbreiðu vestanmegin er farið niður sama veg og að Stallmýrarfljóti og lagt bílnum þar. Best er að vaða yfir á hinn bakkann og taka beina línu frá skilti og í átt að eyju. Varhugavert er þó að vaða þar sem straumur er mikill á köflum og dýpi mismikið. Ef komið er að staðnum austan megin, þá er lagt við Ólastreng og labbað niður með ánni. Fiskur getur legið á löngum kafla, allt frá þar sem áin byrjar að mjókka og langt niður að Stallmýrarfljótseyju þar sem hún breiðir meira úr sér. Í hraða straumnum er gott að vaða í hnédýpt og kasta að hinum bakkanum og vinna sig alla leið niður að eyju. Þegar komið er í hægari strauminn er gott að færa sig nær austurbakkanum. Fiskurinn heldur sér mest austan megin en dreifir úr sér neðar á breiðunni. ATH veiðimenn mega veið austan megin niður að litlum læk sem rennur í ánn en ekki vestan megin þar sem það tilheyrir öðru svæði. 

Ólastrengur

Er skemmtileg og nett breiða. Almennt ekki djúp en það eru djúpir blettir sem fiskurinn heldur sér á. Veiðistaðurinn nær frá sleppitjörn og niður fyrir hornið sem eyjan endar. Best er að veið þennan stað austan megin og ekið er í gegnum hellu beygt til vinstri við Gunnarsholt, þaðan er ekið að afleggjaranum  Gilsbakka og sá vegur ekin upp að vegmótum, þar kemur skilti sem stendur Ólastrengur sem bendir til hvar á að beygja að lokum. Við mælum með að nota fyrst nettar flugur á þessum veiðistað. Fiskurinn leitast við að halda sér mjög nálægt bakkanum.

Árbæjarbreiða

Er hægt að veiða vestan megin og austan megin hún hefur yfirleitt gefið betri veiði af austurbakkanum en síðustu 2 ár hefur hún gefið betur vestan. Til að byrja með er breiðan djúp en svo grynnkar við endann. Oft heldur lax sig við grunna endann en vert er að byrja veiða dýpri hlutan. Þegar það komið að veiðistaðnum vestan, þurfa veiðimenn að aka framhjá Stallmýrarfljót afleggjaranum, síðan kemur mikið gróið land, veiðimenn beygja síðan við skilti sem stendur Breiðibakki. Hægt er að leggja á bílasætði við Árbæjarfoss og ganga þaðan að Árbæjarbreiðu blasir við um leið og menn koma yfir stóran hól. Ef farið er austan megin er akið alveg eins og í Ólastreng og gengið þaðan upp.